واژهشناسی و مفهوم کلیدی (k'an)
کان(k'an) به معنی «یک گودال» است که معنای «سقوط» نیز از آن برداشت میشود. ایدهنگار آن از دو بخش تشکیل شده: سمت چپ، نماد «زمین»، و سمت راست، تصویر «سقوط فردی درون یک گودال» است. البته این گودال بیانتها نیست و انتهای آن دیده میشود.
گودال، سقوط و دو سهخطی آب مسیری پرفرازونشیب و شاید پرمخاطره را نشان میدهد که اگر فرد بتواند صادقانه و با حفظ تعادل به مسیر خود ادامه دهد، درسهای لازم را دریافت کرده و با موفقیت از آن عبور خواهد کرد.
ساختارشناسی: آب (☵) در پایین، آب (☵) در بالا
ساختار سهخطی آب، یک خط ینگ در میان دو خط یین است؛ یعنی روشنایی در تاریکی محصور شده است. این تصویر، همانند حرکت یک رودخانه بر روی زمین است. رودخانه با وجود تمام سختیها و فرازونشیبها در مسیر رسیدن به دریا، صادق، وفادار و قدرتمند به راه خود ادامه میدهد و از چالشها میگذرد.
آب در پایین و بالا نشان میدهد که این جریان پرتکاپو هم در درون و هم در بیرون جاری است: ذهن فرد به حرکت درآمده و جریانی از افکار و احساسات را تجربه میکند، و اتفاقات بیرونی نیز همنوای با این وضعیت درونی، پُر از تکاپو و فرازونشیب هستند. فرآیند یادگیری و پرورش خود و دیگران با این جریان پرتکاپوی درونی و بیرونی رابطهی تنگاتنگی دارد.
کلید نگاه درست به این وضعیت و حفظ تعادل برای ادامه دادن در مسیر رشد و پرورش آگاهی از این حقیقت است که آنچه در بیرون تجربه میشود، ریشه در ذهن خود فرد دارد.
ویژگیهای روانی-عملکردی:
در حالت هماهنگ، خط ینگ میانی در سهخطی آب، بینش درست، ایمان قلبی و قدرت درونی را نشان میدهد که با انعطاف و فروتنی، بدون نیاز به شناخته شدن، به مسیر خود ادامه میدهد. اینگونه فرد میتواند در میان سختیها صادقانه استقامت ورزد، با وجود دشواریها حال خوبی داشته باشد، تحت تأثیر شرایط بیرونی پریشان نشود و رشد و پیشرفت را تجربه کند.
در حالت ناهماهنگ، بینش و آگاهی فرد در میان جریان افکار و احساسات تاریک به دام افتاده است. چنین فردی یا ضعیف و وابسته است یا سرسخت و مغرور:
کسی که ضعیف و وابسته است چشم به بیرون دارد، شرایط او را نامتعادل میکند و به سختیهای پیدرپی دچار میشود بدون اینکه راه به جایی داشته باشد.
از طرف دیگر، کسی که سرسخت و مغرور است سعی میکند با فشار آوردن و زور زدن از این ماجرا عبور کند و خود را به رنج بیشتر میاندازد؛ در حالی که اگر میتوانست آرام و ساکن بماند، برایش بهتر بود.
سیر معنایی:
جریان خروشان و طغیانگر رودخانه در ۲۸، فرد را به ماجرای کنونی کشانده است که میتواند بسیار سازنده باشد و ذهن او را به خوبی پرورش دهد.
گفتارهای شش خطی 29